“Battalgazi’de stres birikiyor” demişti! Üşümezsoy'un tahmini doğru çıktı

Deprem bilimci, Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’nun daha önce Battalgazi için yaptığı deprem uyarısı, Malatya’daki 5.6 büyüklüğündeki sarsıntının ardından yeniden gündeme geldi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, saat 09.00'da merkez üssü Malatya Battalgazi ilçesinde 5.6 büyüklüğünde bir sarsıntı kaydedildi. Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’nun günler önce yaptığı Battalgazi uyarısı, Malatya’da meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki depremin ardından yeniden gündeme geldi. AFAD verilerine göre saat 09.00’da Battalgazi merkezli gerçekleşen sarsıntı sonrası kamuoyunun dikkati Üşümezsoy’un daha önceki açıklamalarına çevrildi. Deprem uzmanı Üşümezsoy, daha önce katıldığı programlarda Battalgazi çevresinde stres birikimi yaşandığını dile getirmişti. Bölgedeki fay hareketliliğine dikkat çeken Üşümezsoy’un, “5.6 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM OLABİLİR” ifadelerini kullandığı açıklamaları yeniden sosyal medyada paylaşılmaya başlandı. Geçtiğimiz haftalarda yine bir deprem sonrası endi YouTube hesabından da bir video paylaşan Üşümezsoy, şöyle demişti; "KIRILMAYA DİRENEN BİR FAY" "Malatya Battalgazi'de olan 5’lik deprem uzun süreden beri burada 4’lük 5’lik depremlerin olduğu bir bölgede yer almaktadır. Bu bölge 20 Ocak 2020’de Sivrice’de olan fay hattının güneybatıya doğru kırılan kesimi Doğanyol’dan Pötürge’ye doğru gitmektedir. Ve Pötürge’de atım daha önceki bütün açıklamalarımda da çok düşük bir atım olduğu için orada kırılma gerçekleşmemiştir. Sivrice depreminin 2020’de olan Sivrice depreminin ucunu temsil eden güney ucunu temsil eden Pötürge’de kırılma söz konusu olmadığı için onun yerine baştan beri bahsettiğim burada 6,5’lik bir depremin ancak buradaki atım miktarını dengeleyeceğini vurguladığım yerde kırılmalar Pötürge Masifinde yer almamakta buna karşılık onun kuzeyinde bugün de Battalgazi’de olan depremin olduğu fay üzerinde hareketler söz konusu olmaktadır. Bir başka ifadeyle Pötürge alanındaki fay kapalı bir fay olarak, kırılmaya direnen bir fay olarak, kırılmaya daha kolay olarak onun kuzeyindeki fayda yer almaktadır. Yani bir otobanda ana kolda bir çöküntü olup o bölgede otomobillerin gidemeyeceği bir durum olursa bunun yerine bypass ederek ona paralel gelen kuzeydeki alandan bu deprem devam etmektedir.     "BU HATTA STRES YÜKLENDİ" Ve bu anlamda gerek 2020 Sivrice depreminden sonra gerekse 6 Şubat Elbistan-Malatya-Yeşilyurt depremlerinden sonra bu bölgede karşılıklı bir stres yüklenmiş ve depremler olmaktadır. Haritada da gördüğünüz gibi Sivrice’den güneye doğru güneybatıya doğru uzanan Pötürge fayının hemen kuzeyinde olan bu depremler, Pötürge fayına paralel ikincil faylarda oluşan depremler konumunda. Ve Pötürge Çelikhan’a gelmekte ve Çelikhan’dan da güneye doğru inerek Adıyaman’a doğru Gölbaşı’na doğru uzanmaktadır. Burada gördüğümüz Malatya depremleri esas olarak 2020 yılındaki Sivrice depremiyle 6 Şubat’taki Gölbaşı fayının yırtılması arasında kalan kesimde Pötürge’de yırtılmayan ve stresi ona paralel kuzeydeki alana uzanan bir fay hattı söz konusudur ve depremler bu kuzeyde ikincil fay hattı üzerinde olmaktadır. "ÇEVREDE BİR STRES SÖZ KONUSU" 6 Şubat Pazarcık depremiyle keza Elbistan depremi iki ayrı fay üzerinde yırtılmayı göstermektedir. Bu güneydeki 6 Şubat fay hattının Pazarcık-Gölbaşı yırtılmasının doğudaki kesimi Pötürge’ve doğru ilerlemekte fakat Pötürge’de kırılmamıştır. Keza 2020’de de Sivrice’deki fay hattı ve bir boşluk yaratmaktadır ve onun kuzeyindeki kesimde olan depremler söz konusudur. Diğer tarafta ise Pötürge’de 6,5’lik bir depremle o stresini boşaltabilir. Bu Pötürge’deki fay hattı çalışamadığı için ana şeyde ona paralel ikincil kollardaki depremler olmaktadır. Diğer haritada da gördüğünüz gibi Elbistan fayı Göksun’dan güneye giderek orada da uçta bir kırılma noktası stres yaratmaktadır. Öbür kolda Akçadağ’a doğru Malatya Akçadağ’a doğru giden kesim ve güneyde de Beydağları’nda Yeşilyurt kuzeyinde olan Yeşilyurt güneyinde olan depremler söz konusudur. Bu boyutuyla hem Beydağları’nda olan depremler hem de Battalgazi’de olan depremler ana yolda değil yola paralel faylarda olmaktadır. Doğanşehir ile Çelikhan arasındaki kesim bu depremde yırtılmamıştır. Ama buna karşılık stres de o fay üzerinde değil Yeşilyurt yani Beydağları’nın kuzey kenarında değişik depremler ikincil faylarda depremler yapmaktadır. Bu da Pötürge hattının kuzeyindeki Kale, Doğanşehir hatlarında depremler yapmaktadır. Bu haritada da gördüğünüz gibi ağırlıklı depremin hissedildiği Battalgazi’de ona karşılık fay hattı Pötürge’nin hemen kuzeyindeki alanda yırtılma söz konusudur. Bu haritada bu ilişki daha net görülmektedir. Bölgesel olarak Güneydoğu Anadolu ölçeğinde baktığımız zaman Sivrice Elazığ’daki deprem ile 6 Şubat’taki kırılan Antakya Antep Nur Dağları ve Pazarcık Gölbaşı fay hattı doğuya doğru Sivrice fay hattına gitmektedir. Bunun arasındaki kırılmayan Pötürge’nin çevresinde bir stres söz konusudur. Burada daha iyi görülmektedir. "PÖTÜRGE FAYINA PARALEL, BATTALGAZİ HATTINDA DEPREM OLUYOR" 2020 yılında Ocak ayında Sivrice’de olan deprem Sivrice Gölü’nden Doğanyol bükülümü Fırat bükülümünün Doğanyol’daki fay tarafından kesilmesi noktasında stresini bu bölgede boşaltmıştı. Bu 6.8’lik depremin uzanımı Pötürge’ye doğru bir uzanımı söz konusuydu fakat yırtılma yetersiz veya yırtılmamış olduğu için Pötürge’de bir sismik boşluk veya stres kalmıştı. İşte o stresten dolayı biz orada bir 6,5’lik depremin olabileceğini veya o fay kırılmıyorsa onun çevresindeki Battalgazi’ye doğru giden kesimlerde depremlerin olduğunu, olacağını vurgulamıştık. Ama bu durumda görüldüğü gibi Pötürge fayına paralel kuzeydeki Battalgazi hattında deprem olmaktadır. Bu da Pötürge fayında stresin 6 Şubat 2023 depremiyle ve Ocak ayı 20 Ocak 2020 depremleri arasında Sivrice ve Gölbaşı arasında kalan kırılmamış bir bölge olarak Pötürge içinden geçen kuzeyinden geçen masifin içindeki fay halen stresle yüklü olarak görülmektedir. Bu da bu bölgedeki en stres yüklü olan kesim Pötürge fayında görülmektedir.