Eğitimci Mehmet Dal Yazdı: Molla Mehmet Karayılan ve Nurdağı'ndaki Akrabaları: Atmalılar

Gündem 24.12.2025 - 21:54, Güncelleme: 24.12.2025 - 21:58
 

Eğitimci Mehmet Dal Yazdı: Molla Mehmet Karayılan ve Nurdağı'ndaki Akrabaları: Atmalılar

25 Aralık... Gaziantep’e "Gazi" unvanını kazandıran, Anadolu'nun vefa ve direniş ruhunun zirveye çıktığı kutlu gündür. Bu destansı mücadelenin simge ismi, aynı zamanda Atmalı Aşireti'nin yiğit reisi Molla Mehmet Karayılan'dır. Onun hikayesi, kökleri İran Horasan'a uzanan kadim bir aşiret geleneğinin, vatan sevgisiyle nasıl harmanlandığının en çarpıcı kanıtıdır.
 1888 yılında,  Maraş-Pazarcık'a bağlı Höcüklü köyü, Elifler mezrasında hayvan sürüleriyle varlıklı sayılan bir ailede dünyaya gelen Molla Mehmet, Malatya Akçadağ’dan Kur'an dersleri alarak köyünde imamlık yaptığı için "Molla" lakabını almıştır. Babasına iyi dövüşmesi nedeniyle miras kalan "Karayılan" lakabı ise, cephede düşmanın korkulu rüyası olmuştur. O, sıradan bir çoban değil, Atmalı Aşireti'nin Kabalar oymağının reisiydi. 1920'de Antep işgali başladığında, bu liderlik vasfıyla hareket etti. Kızı Selvi Sevimli'nin aktardığı üzere, bütün malını ve hayvanlarını satarak silah aldı. Ailesinin bile yadırgadığı bu fedakârlığı, "Ana Rus’un, Ermeni’nin yaptıklarını görseydin, şimdi sen de durmaz giderdin" sözleriyle savunmuş; hiçbir yerden destek almadan 82 gönüllü akrabasından oluşan çetesini donatmıştır.   Molla Mehmet Karayılan’ın mensup olduğu Atmalı Aşireti, sadece yerel bir topluluk değil, geniş bir coğrafyanın tarihini omuzlayan kadim bir yapıdır.   Köken: Atmalı Aşireti, Rışvan boyunun bir kolu olup, kökenleri İran Horasan'a kadar uzanmaktadır.   İnanç: Mecusilik ve Zerdüştlük tesiri altında kalarak eski dinleri olan Şamanizm'i de bırakmayarak İslam dinine geçmişlerdir. Anadolu'ya geldiklerinde tamamı Alevi olan aşiretin, Kabalar ve Mahkanlı oymakları daha sonra Sünnileşmişlerdir.   Yayılım Alanı: Anadolu'daki ilk yerleşimlerinden biri Malatya Doğanşehir ilçesi Harapşehir köyü olsa da, Nurhak Dağları'ndan Adıyaman, Besni, Gölbaşı, Pazarcık, Elbistan, İslahiye ve Nurdağı bölgesine kadar uzanmışlardır.    Nurdağı ve Karayılan Bağlantısı Aşiretin bu geniş yayılımı, Nurdağı için hayati bir anlam taşır. Atmalılar, 1848-1850 yıllarında buralara yerleşmişlerdir. Halen Atmalı, Kırışkal , Yaylacık, Ataköy (Hortlar), Küneysler, Tandırlı, Sakçagözü  Yenipınar Mahallesi ve Şatırhöyük’te yaşamaktadırlar. Nurdağı Atmalı Köyü ve civarında oturan Atmalılara, "Kolugan" (Kurmançça İhtiyar Heyeti) denir ki, bu da aşiretin en yaşlı ve saygın olanlarını ifade eder. Karayılan'ın mensubu olduğu Kabalar oymağı, başlangıçta Alevi oymakları arasında yer alsa da, sonradan Sünnileşmiştir. Bu tablo, Gaziantep Savunması'nın, Molla Mehmet'in liderliğinde, tüm etnik ve inanç ayrımlarının ötesinde, topyekûn bir vatan savunması olduğunu kanıtlar. Kızı Selvi Hanım’ın net sözleri, bu ruhu özetler: "Molla Mehmet Karayılan Kürt idi; ben de Kürt’üm... Kürt’ü Türk’ü mü olur, bu toprağın sahibiyiz biz".   Karayılan, Karabıyıklı baskını ve Şamlı Kel Ahmet çetesinin ortadan kaldırılması gibi önemli zaferlere imza attı. Ancak 24 Mayıs 1920 sabahı, Sarımsak Tepe'de (Şıhın Dağı), zorlu bir çatışma sonrası mevzi değiştirmek için ayağa kalktığında talihsiz bir kurşunla göğsünden vurularak şehit oldu. Şehadetinden hemen önce Karagöz Camii imamına emanet ettiği beyaz elbisesi, kamçısı ve gümüş saplı kaması, onun onurlu ve temiz mücadelesinin sembolü oldu. Karayılan'ın fedakârlığı, halkın yaktığı ağıtlarla ve Nâzım Hikmet'in dizeleriyle ölümsüzleşti: “Vurun Antepliler namus günüdür  Vurun çetelerim namus günüdür.” 25 Aralık'ta, kökleri Horasan'dan Nurdağı'na uzanan Atmalı Aşireti'nin yiğit reisi Molla Mehmet Karayılan'ı ve onunla omuz omuza çarpışan tüm kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyoruz. Onların mirası, bu coğrafyanın birliğinin sarsılmaz teminatıdır.
25 Aralık... Gaziantep’e "Gazi" unvanını kazandıran, Anadolu'nun vefa ve direniş ruhunun zirveye çıktığı kutlu gündür. Bu destansı mücadelenin simge ismi, aynı zamanda Atmalı Aşireti'nin yiğit reisi Molla Mehmet Karayılan'dır. Onun hikayesi, kökleri İran Horasan'a uzanan kadim bir aşiret geleneğinin, vatan sevgisiyle nasıl harmanlandığının en çarpıcı kanıtıdır.

 1888 yılında,  Maraş-Pazarcık'a bağlı Höcüklü köyü, Elifler mezrasında hayvan sürüleriyle varlıklı sayılan bir ailede dünyaya gelen Molla Mehmet, Malatya Akçadağ’dan Kur'an dersleri alarak köyünde imamlık yaptığı için "Molla" lakabını almıştır. Babasına iyi dövüşmesi nedeniyle miras kalan "Karayılan" lakabı ise, cephede düşmanın korkulu rüyası olmuştur.

O, sıradan bir çoban değil, Atmalı Aşireti'nin Kabalar oymağının reisiydi. 1920'de Antep işgali başladığında, bu liderlik vasfıyla hareket etti. Kızı Selvi Sevimli'nin aktardığı üzere, bütün malını ve hayvanlarını satarak silah aldı. Ailesinin bile yadırgadığı bu fedakârlığı, "Ana Rus’un, Ermeni’nin yaptıklarını görseydin, şimdi sen de durmaz giderdin" sözleriyle savunmuş; hiçbir yerden destek almadan 82 gönüllü akrabasından oluşan çetesini donatmıştır.

 

Molla Mehmet Karayılan’ın mensup olduğu Atmalı Aşireti, sadece yerel bir topluluk değil, geniş bir coğrafyanın tarihini omuzlayan kadim bir yapıdır.

  Köken: Atmalı Aşireti, Rışvan boyunun bir kolu olup, kökenleri İran Horasan'a kadar uzanmaktadır.

  İnanç: Mecusilik ve Zerdüştlük tesiri altında kalarak eski dinleri olan Şamanizm'i de bırakmayarak İslam dinine geçmişlerdir. Anadolu'ya geldiklerinde tamamı Alevi olan aşiretin, Kabalar ve Mahkanlı oymakları daha sonra Sünnileşmişlerdir.

  Yayılım Alanı: Anadolu'daki ilk yerleşimlerinden biri Malatya Doğanşehir ilçesi Harapşehir köyü olsa da, Nurhak Dağları'ndan Adıyaman, Besni, Gölbaşı, Pazarcık, Elbistan, İslahiye ve Nurdağı bölgesine kadar uzanmışlardır.

   Nurdağı ve Karayılan Bağlantısı

Aşiretin bu geniş yayılımı, Nurdağı için hayati bir anlam taşır. Atmalılar, 1848-1850 yıllarında buralara yerleşmişlerdir. Halen Atmalı, Kırışkal , Yaylacık, Ataköy (Hortlar), Küneysler, Tandırlı, Sakçagözü  Yenipınar Mahallesi ve Şatırhöyük’te yaşamaktadırlar.

Nurdağı Atmalı Köyü ve civarında oturan Atmalılara, "Kolugan" (Kurmançça İhtiyar Heyeti) denir ki, bu da aşiretin en yaşlı ve saygın olanlarını ifade eder.

Karayılan'ın mensubu olduğu Kabalar oymağı, başlangıçta Alevi oymakları arasında yer alsa da, sonradan Sünnileşmiştir. Bu tablo, Gaziantep Savunması'nın, Molla Mehmet'in liderliğinde, tüm etnik ve inanç ayrımlarının ötesinde, topyekûn bir vatan savunması olduğunu kanıtlar. Kızı Selvi Hanım’ın net sözleri, bu ruhu özetler: "Molla Mehmet Karayılan Kürt idi; ben de Kürt’üm... Kürt’ü Türk’ü mü olur, bu toprağın sahibiyiz biz".

 

Karayılan, Karabıyıklı baskını ve Şamlı Kel Ahmet çetesinin ortadan kaldırılması gibi önemli zaferlere imza attı. Ancak 24 Mayıs 1920 sabahı, Sarımsak Tepe'de (Şıhın Dağı), zorlu bir çatışma sonrası mevzi değiştirmek için ayağa kalktığında talihsiz bir kurşunla göğsünden vurularak şehit oldu.

Şehadetinden hemen önce Karagöz Camii imamına emanet ettiği beyaz elbisesi, kamçısı ve gümüş saplı kaması, onun onurlu ve temiz mücadelesinin sembolü oldu. Karayılan'ın fedakârlığı, halkın yaktığı ağıtlarla ve Nâzım Hikmet'in dizeleriyle ölümsüzleşti:

“Vurun Antepliler namus günüdür

 Vurun çetelerim namus günüdür.”

25 Aralık'ta, kökleri Horasan'dan Nurdağı'na uzanan Atmalı Aşireti'nin yiğit reisi Molla Mehmet Karayılan'ı ve onunla omuz omuza çarpışan tüm kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyoruz. Onların mirası, bu coğrafyanın birliğinin sarsılmaz teminatıdır.

Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yankigazetesi.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.