Emekliye vatandaşlık maaşı geliyor! Düşük aylıklar için kalıcı destek formülü

En düşük emekli aylığı için yeni ve kalıcı bir model masada. Haziran ayından itibaren hayata geçirilmesi planlanan “vatandaşlık maaşı” sistemiyle, geliri düşük kalan emeklilere doğrudan gelir desteği sağlanması hedefleniyor.

Emekli aylığına yapılan maaş zammının etkisiz kalması üzerine en düşük emekli maaşı için yeni formüller hayata geçiriliyor. Haziran ayından itibaren uygulanması planlanan bu modelle, emeklilerin gelir kaybını telafi edecek kalıcı adımların atılması amaçlanıyor. Daha önce gündeme gelen vatandaşlık maaşı uygulamasının, emeklileri de kapsayacak şekilde yeniden kurgulanması planlanıyor. Bu kapsamda, maaşı düşük kalan emeklilere ek gelir desteği verilecek. TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, en düşük emekli maaşına ilişkin kanun teklifinin Meclis’e sunulduğunu ve 16 bin 881 lira olarak ödenen en düşük emekli aylığının 20 bin liraya yükseltildiğini açıklamıştı. Yüzde 18,6 oranında yapılan artış Meclis gündeminde yerini alırken, ekonomi yönetimi kalıcı bir çözüm için yeni formülleri de masaya yatırdı. Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun gündemine gelen sosyal yardım ve sosyal güvenlik reformu kapsamında, özellikle en düşük emekli aylığı için kalıcı düzenlemeler yapılması planlanıyor. Buna göre haziran ayından itibaren yeni modele geçilecek ve vatandaşlık maaşı emeklileri de kapsayacak. “SİSTEMİN DÖNDÜRÜLMESİ ÇOK ZOR” AK Parti’de bir süredir sosyal güvenlik sisteminin bütün yönleriyle ele alınması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Parti kurmayları, mevcut yapının sürdürülebilir olmadığına dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:   “Sosyal güvenlik sistemini belki de baştan aşağı gözden geçirmemiz gerekecek. Aynı primi ödemesine rağmen farklı maaş alanlar var. EYT ile birlikte aktüeryal dengenin iyice bozulduğu açık. Sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı işlemesi için ortalama 4 çalışana 1 emekli düşmesi gerekiyor. Ama Türkiye’de şu anda, bir emekliye karşılık 1,6 çalışan var. Bu hâliyle sistemin döndürülmesi çok zor.” EMEKLİLERE ‘VATANDAŞLIK MAAŞI’ DESTEĞİ Hükûmet, sosyal yardımların daha etkin ve kapsayıcı hâle getirilmesi için aile odaklı yeni bir destek modeli üzerinde de çalışıyor. Bu kapsamda kamuoyunda ‘vatandaşlık maaşı’ olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin hayata geçirilmesi planlanıyor. Haziran ayında pilot olarak başlatılması öngörülen model, en düşük emekli aylığı alan emeklileri de kapsayacak. Yeni sistemin 2027 yılından itibaren tüm Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor. Proje ile her hanenin asgari bir gelir seviyesine ulaşması amaçlanıyor. Belirlenecek gelir seviyesinin altında kalan hanelere devlet tarafından doğrudan gelir desteği sağlanacak. Ayrıca farklı sosyal yardımlarla ailelerin desteklenmesi planlanıyor. Bu sistemin devreye girmesiyle birlikte, her ocak ve temmuz ayında en düşük emekli aylıklarının artırılması için ayrı bir yasal düzenleme yapılması uygulamasından vazgeçilmesi öngörülüyor. EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI İÇİN KALICI ADIMLAR Ekonomi yönetimi, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini güçlendirmek amacıyla aylık bağlama sistemi dâhil olmak üzere kapsamlı bir çalışma yürütüyor. Cumhurbaşkanlığının 2026 Yıllık Programı’nda, prim tabanını genişletmek amacıyla düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçi ve mevsimlik çalışanlara yönelik özel sosyal sigorta programlarının hayata geçirilmesi planlanıyor. Program kapsamında, aylık bağlama sisteminin kişileri daha uzun süre istihdamda kalmaya teşvik edecek ve ek mali yük oluşturmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda, dünya uygulamaları da incelenerek maliyet çalışmaları yapılacak. Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun gündemindeki bu çalışmalarla, özellikle en düşük emekli aylığına yönelik kalıcı çözümler geliştirilmesi amaçlanıyor. YENİ DÜZENLEME TBMM'DE GÖRÜŞÜLECEK En düşük emekli aylığını 20 bin liraya yükselten düzenleme teklifi, 15 Ocak Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek. Yapılan yeni düzenlemenin hazineye maliyeti ise 2026 yılı bütçesine 110,2 milyar liralık ek maliyet oluşturacak.     Hâlihazırda 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığını 4 milyon 11 bin kişi alıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte 20 bin lira seviyesine çıkacak en düşük emekli aylığından yararlanacak kişi sayısının ise 4 milyon 917 bine ulaşması öngörülüyor.