İş Yerlerinde Biyometrik Veri Dönemi Kapandı: Rıza Olsa Bile Parmak İziyle Mesai Takibi Yasak!

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), çalışanları ve işverenleri doğrudan ilgilendiren tarihi bir "İlke Kararı" yayınladı.

2 Haziran 2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/921 sayılı karar doğrultusunda; iş yerlerinde mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma ve iris taraması gibi biyometrik verilerin kullanılması kesin olarak hukuka aykırı bulundu. Kurul, personelin yazılı "açık rızası" olsa dahi bu sistemlerin uygulanamayacağına hükmetti. "İşçinin Özgür İradesi Sakatlanıyor" KVKK tarafından yapılan incelemede, mevcut iş kanunlarında mesai takibinin ne şekilde yapılacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı hatırlatıldı. Birçok işverenin bu boşluğu çalışanlardan "açık rıza" alarak doldurmaya çalıştığını saptayan Kurul, işçi ve işveren arasındaki güç dengesizliğine dikkat çekti. Kararda, işçinin işini kaybetme korkusu veya baskı altında rıza göstermek zorunda kalabileceği, bu nedenle verilen onayların "özgür iradeye" dayanmadığı vurgulandı. Dolayısıyla, işçinin rızası olsa bile bu durumun tek başına yasal bir zemin oluşturmayacağı ifade edildi. "Ölçülülük" İlkesi Çiğneniyor Kararın en önemli gerekçelerinden biri de "ölçülülük ilkesi" oldu. Kurul, amaca ulaşmak için kişilerin geri döndürülemez biyometrik verilerini işlemenin aşırı bir müdahale olduğunu belirtti. Mesai takibi gibi bir amaca, çalışanların mahremiyetini daha az tehdit eden alternatif yöntemlerle ulaşılabileceği şu sözlerle ifade edildi: "Alternatif, daha az müdahaleci yöntemlerin varlığı karşısında ilgili kişilerin açık rızası bulunsa dahi mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesinin Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan genel ilkeler kapsamında ölçülülük kriterini sağlamayacağı değerlendirilmiştir." Biyometrik Sistemler Yerine Hangi Alternatifler Gelmeli? Yayınlanan ilke kararına göre, işverenlerin parmak izi ve yüz tanıma gibi sistemleri derhal terk ederek şu alternatif yollara başvurması gerekiyor: Şifreli kart veya PIN tabanlı geçiş sistemleri, RFID / NFC tabanlı akıllı kimlik kartları, Geleneksel ıslak imzalı kâğıt bazlı devam çizelgeleri, Denetçi/yönetici gözetiminde elle yapılan giriş-çıkış kayıtları. Uymayan İşverenlere Ağır Para Cezası Verilecek KVKK, bu kararın tüm kamuoyuna duyurulduğunu ve veri sorumlusu olan işverenlerin Kanun'un 12. maddesi uyarınca gerekli idari ve teknik tedbirleri almak zorunda olduğunu hatırlattı. Karara aykırı hareket etmeye devam eden, biyometrik sistemleri sökmeyen ve personelin verilerini imha etmeyen şirketler hakkında KVKK'nın 18. maddesi hükümleri gereğince idari para cezası uygulanacak. Kurul, bu kararın oy birliği ile alındığını ve tüm Türkiye genelinde resen (kendiliğinden) yapılacak denetimlerle takip edileceğini ilan etti.