Savaş sanayiyi vurdu: fabrikalar şalter indirdi, işçiler erken izne yollandı!

Ortadoğu'daki savaşın Hürmüz Boğazı'nı tıkamasıyla patlayan hammadde krizi sanayide şalter indirtti; İstanbul ve Gaziantep başta olmak üzere birçok ilde fabrikalar bayram tatilini erkene çekti.

Cüzdanlardaki yangın yetmezmiş gibi şimdi de üretim bantlarından o korkutan sessizlik haberleri gelmeye başladı. Akaryakıt pompalarındaki rakamları çıldırtan küresel kriz, bu kez doğrudan ekmek kapılarına, fabrikaların kalbine sıçradı. Makine seslerinin sustuğu, işçilerin şaşkınlıkla evlerine gönderildiği sanayi bölgelerinde tam bir belirsizlik rüzgarı esiyor. Dünyanın şah damarı olan Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık, peynir kabından otomotiv parçasına kadar hayatın her alanına dokunan plastik sektörünü adeta felç etmiş durumda. Şalterler Neden İndi? Ekonomim'de yer alan habere göre, hammadde krizinin faturası hem işçiye hem patrona çok ağır oldu. Sektörün can damarı olan polimer fiyatlarındaki kontrolsüz tırmanış ve kopan tedarik zincirleri, üreticinin elini kolunu tamamen bağladı. İstanbul, Gaziantep ve Konya gibi dev sanayi merkezlerinde peş peşe makinalar susturuldu. Firmaların, katlanılamaz hale gelen maliyetler ve hammadde yokluğu yüzünden Ramazan Bayramı iznini haftalar öncesinden başlattığı aktarıldı. Maliyetler Çıldırdı, Etiketi Vuracak TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, sektörün içinden geçtiği kabusu çok net rakamlarla gözler önüne serdi. Plastik hammaddelerinde yüzde 80'e varan sert artışlar yaşandığı kaydedildi. Sigorta şirketlerinin savaş bölgesindeki risk primlerini ikiye katlamasıyla lojistik maliyetlerinin yüzde 70 oranında fırladığına dikkat çekildi. Eroğlu'nun açıklamalarında, bu kabusun hızla market raflarına yansıyacağı, "Ambalaj sektöründe maliyetler ilk etapta yüzde 25 oranında yansıdı. Peynir kabından su şişesine kadar her alanda kullanılan plastik, tekstil, beyaz eşya ve otomotiv gibi lokomotif sektörlerde ciddi bir enflasyon baskısı oluşturacak" sözleriyle ifade edildi. Devletten Acil "Mücbir Sebep" Talebi Krizin daha da derinleşmemesi, iflasların başlamaması için sanayiciler Ankara'ya sesleniyor. Sabit fiyatlı kamu ihalelerine iş yapan firmaların, fırlayan bu fiyatlar karşısında taahhütlerini yerine getirmesinin imkansızlaştığı vurgulandı. Üretimin tamamen çökmemesi adına kamunun bu olağanüstü durumu ivedilikle 'mücbir sebep' kabul etmesi gerektiği belirtildi. Akaryakıttaki eşel mobil sistemine benzer bir can simidinin hammadde için de devreye sokulması, ilave vergilerin enflasyonla mücadele kapsamında 5-6 ay askıya alınması talep edildi. Fırsatçılar Yine Sahnede Madalyonun bir de o karanlık, fırsatçı yüzü var. Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, içerideki bazı stokçuların piyasadaki paniği koklayarak ellerindeki malı çıkarmadığına dikkat çekti. Fabrikaların, ellerindeki o bir avuç kısıtlı malzemeyi tüketmek veya zararına depolara mal basmak yerine üretimi tamamen durdurmayı seçtiği kaydedildi. Türkiye'nin kendi hammadde ihtiyacının sadece yüzde 12'sini karşılayabildiği hatırlatılırken, ithalattaki ek vergilerin acilen kaldırılması gerektiğinin altı çizildi. Gözler şimdi, fabrikalardaki bu derin sessizliğin ardından ekonomi yönetiminden gelecek o kritik kurtarma hamlelerinde.