Uzm. Dr. Tahsin Özenmiş Yazdı: Kutlu Müjdenin İzinde 1453: Teknik, Adalet ve Kalplerin Fethi

Kutlu Müjdenin İzinde 1453: Teknik, Adalet ve Kalplerin Fethi

​Tarih, sahnesinden sayısız hükümdar, fatih ve imparatorluk geçirmiştir. Ancak bazı hadiseler vardır ki, onlar yalnızca bir toprak parçasının el değiştirmesi ya da siyasi bir sınırın genişlemesi olarak okunamaz. 29 Mayıs 1453’te surlarında tevhid bayrağının dalgalandığı İstanbul, işte bu müstesna eşiklerin en ihtişamlısıdır. Bugün fethin 573. yıl dönümünü idrak ederken, bu büyük dönüşümü yalnızca askeri bir deha veya jeopolitik bir başarı olarak değil; kökleri asr-ı saadete uzanan İslami bir mefkûre ve medeniyet inşası perspektifinden yeniden okumak elzemdir. ​​İstanbul’un fethini İslami perspektifte eşsiz kılan ilk unsur, şüphesiz ki onun bizzat Resûl-i Ekrem Efendimiz (s.a.v.) tarafından müjdelenmiş bir hedef olmasıdır. “Konstantiniyye mutlaka fetholunacaktır. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, o ordu ne güzel ordudur” hadis-i şerifi, bu şehre alelade bir coğrafi hedef olmanın ötesinde, ilahi bir rıza ve manevi bir rütbe kazandırmıştır. ​Bu tebşir (müjde), İslam dünyasında asırlarca sönmeyen bir cehd ve gayret meşalesi yakmıştır. Emeviler ve Abbasiler döneminde surların önüne kadar gelen Sahabe nesli, bu nebevi muştunun peşindeydi. Yaşlı bedenine rağmen Medine’den kalkıp İstanbul surları dibinde şehadete yürüyen Ebû Eyyûb el-Ensârî Hazretleri, bu fethin askeri bir hırstan ziyade, bir îman ve aşk davası olduğunun en somut delilidir. 21 yaşındaki genç sultan II. Mehmed’i fethe memur kılan sır da, bu köklü manevi mirasın omuzlarına yüklediği tarihî ve dini mesuliyetti. ​ Fatih Sultan Mehmed, fethi sadece manevi bir coşkuya bırakmamış; dönemin en ileri teknolojisini ve lojistik zekasını sahneye sürmüştür. ​Teknolojik Devrim (Şâhî Topları): Macar usta Urban ve Türk mühendislerin iş birliğiyle dökülen, 600 kilogramı aşan gülleler fırlatabilen Şâhî topları, askeri tarih açısından Orta Çağ sur mimarisini bitiren teknik bir devrimdir. Bu, İslam medeniyetinin o dönemde ulaştığı metalurji ve mühendislik seviyesini gösterir. ​Lojistik Mucize: Şehrin denizden ikmal hatlarını kesmek amacıyla inşa edilen Rumeli Hisarı (Boğazkesen), sadece 4 ay gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır. 21-22 Nisan gecesi 67 parça geminin karadan yürütülerek Haliç’e indirilmesi ise, askeri stratejinin matematik ve mühendislikle harmanlandığı, taktiksel bir deha ürünüdür. ​Askeri dehanın arkasındaki asıl itici güç ise Akşemseddin, Molla Güranî ve Molla Hüsrev gibi dönemin zirve ulemalarının sultanın şahsında şekillendirdiği ilmi derinlikti. İslam’ın madde ile manayı, teknik ile kalbi birleştiren bu bütüncül yaklaşımı olmasaydı, o aşılmaz denilen Bizans surları sarsılamazdı. ​Batı tarih yazımının sıklıkla düştüğü hata, "fetih" kavramını bir "istila" veya "işgal" (occupation) ile karıştırmasıdır. Oysa İslami literatürde fetih; kapıları açmak, kalplerin ve zihinlerin İslam’ın adaletiyle buluşmasının önündeki engelleri kaldırmak demektir. ​İstanbul fethedildiğinde, şehir yağmalanıp yıkılmamış; aksine yok olmaya yüz tutmuş bir Bizans’ın harabelerinden cihanşümul bir payitaht inşa edilmiştir. Fatih Sultan Mehmed’in şehre girerken gösterdiği vakur duruş ve can havliyle Ayasofya’ya sığınan Hristiyan halka verdiği "eman", İslam hukukunun evrensel adalet ilkelerinin en parlak tezahürüdür. Din, vicdan ve ibadet hürriyetini garanti altına alan bu yaklaşım, fethin bir kılıç zoru değil, bir adalet ve merhamet nizamı olduğunu dünyaya ilan etmiştir. ​​İstanbul’un fethi, köhneleşmiş, zulüm üzerine kurulmuş ve kendi halkına dahi adalet dağıtamayan bir nizamın (Doğu Roma); insanı yaşatmayı merkeze alan genç, dinamik ve ahlaki bir nizama (Osmanlı-İslam medeniyeti) yerini bırakmasıdır. ​Bugün fethin yıl dönümünü kutlarken, bize düşen görev sadece geçmişin şanlı zaferleriyle övünmek değildir. Asıl vazife; fethi gerçekleştiren o yüksek ruhu, azmi, ilmi disiplini ve adalet mefkûresini günümüz dünyasına taşıyabilmektir. Fatih’in teknik vizyonunu, Akşemseddin’in manevi doğrultusunu ve İslam’ın evrensel adalet ilkelerini rehber edinerek; çağın "aşılmaz" denilen modern surlarını ilimle, ahlakla ve iradeyle aşma gayretidir. ​Bu vesileyle, İstanbul’u bizlere mukaddes bir emanet olarak bırakan başta Fatih Sultan Mehmed Han olmak üzere, o mübarek ordunun şerefli neferlerini ve bu toprakları vatan kılan tüm şühedayı rahmet, minnet ve tazimle yad ediyoruz. ​Ruhları şâd olsun.